ހަނުހުރުމާއި މެދު

ތިރީގައި އެވާ ސުވާލު ތަކަކީ  އޭގެ ޖަވާބުތަކަކަށް އެއްބަސް ނުވެވުމުގެ  ސަބަބުން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގައި ޚިޔާލު ތަފާތުވެގެން އުޅެންޖެހިފައިވާ ބޮޑު މައްސަލައެއްގެ ގޮތުގައި މަޖިލީހުގެ މެމްބަރެއްކަމުގައިވާ މުހައްމަދު ނަޝީދު އެމަނިކުފާނުގެ ބޮލޮގްގައި ލިޔުއްވާފައިވާ ސުވާލުތަކެކެވެ

ހަނުހުރުމުގެ ޙައްޤުގެތެރޭގައި ހިމެނެނީ ކޮން ކަންތައްތަކެއް ހެއްޔެވެ؟ ވާހަކަ ނުދެއްކުން ހެއްޔެވެ؟ ލިޔުމެއް ނުދިނުން ހެއްޔެވެ؟ ކުޑަކަމުދާ އެއްޗެހި، ނުވަތަ ލޭ ޓެސްޓުކުރަން ސާމްޕަލް ނުދިނުން ހެއްޔެވެ؟ ސޮއި ނުދިނުން ހެއްޔެވެ؟ ތިމާގެ އަތުލިޔުން ނުދިނުން ހެއްޔެވެ؟ މަޢުލޫމާތެއް ނުދިނުން ހެއްޔެވެ؟ ބައެއް ސުވާލަށް ޖަވާބުދީފައި، ބައެއް ސުވާލަށް ޖަވާބު ނުދިނުން ހެއްޔެވެ.

ހަނު ހުރުމުގެ މާނައީ , ލިޔުމަކުންވިޔަސް އަނގަބަހުން ވިޔަސް ކުރެހުމަކުން، އިޝާރާތަކުން ނުވަތަ  އެނޫން ގޮތަކަށް ވިޔަސް ، ކުރާ ސުވާލަކާއި ވިދިގެން  ނުވަތަ އެމީހަކާއި މުޚާތަބުކޮށް ދެކެވޭ ވާހަކައަކާއި ވިދެގެން ޖަވާބުދިނުމާއި މާނަ ދޭހަވާ ގޮތަށް  މުއާމަލާތެއް ކުރުމުން މަނާވެހުރުންމެވެ. ހަނު ހުރުމަކީ އިންސާނަކަށް ވީތީވެ  ލިބެގެންވާ ހައްގެކެވެ . އަދި ބާރެކެވެ. ހިތްވަރުގެ  ހުރި ވަރުގަދަ ކަމެއްގެ  ސަބަބުން ކޮންމެ ހާލަތެއްގައި ވިޔަސް މަރުވާންދެންވެސް މީހަކު ހަމަހޭގައި، ހަނުހުރެދާނެއެވެ

މީހަކު ހަނު ހުއްޓާ އެމީހެއްގެ  އަތު ލިޔުންވިޔަސް ހީސް ވިޔަސް ނުވަތ ަ އިސްތައްޓެއް  ވިޔަސް ހޯދުމުގެ ކުރީން އެމީހަކާއި ސުވާލުކޮށް އިޒްނަ ވެސް ހޯދަން ވާނެނޫންތޯއެވެ. އެމީހަކު އިޒްނަ ނުދިނުމުން ގަޔަށް އަތްލައިގެން   އުޅެގަންނަން ގާނޫނާއި އިންސާނިއްޔަތު ހުއްދަ ކުރޭތޯއެވެ…..ހިފާ ހައްޔަރު ކުރުމަކީވެސް އެ މީހެއްގެ ކިބައިން އިޒްނަ ހޯދައިގެން ކުރާ ކަމެއް ނޫނެވެ . އެމީހަކު އިޒްނަ ނުދިން ކަންމަށް ވަންޏާ ގަދަކަމުން އެމީހެއްގެ ކިބައިން މައުލޫމާތު ވެސް ހޯދަން ޖެހިދާނޭ ފަދަ ހާލަތު ތައްވެސް މެދުވެރި ވެދާނެކަން ކަށަވަރެވެ

ހަނުހުރުމުގެ ހައްގު ދޭން އެއްބަސްވާއިރު ” ވެސް ”  ސާފު ސީދާ ބަހުން، ކަށަވަރުވާގޮތަށް  ލިޔާން ޖެހޭނެއެވެ. ހަނު ހުރުމަކީ ގުދުރަތީގޮތުން ލިބިފައިވާ ހައްގަކަށްވާއިރު ހަނު ހުރުމުގެ ފުރިހަމަ އިޚްތިޔާރު ގާނޫނަކުން ދިނަސް ނުދިނަސް އަބަދުވެސް އޮވެއެވެ. އެހެނަސް ގައުމެއްގެ ގޮތުގައި މުޅި މުޖުތަމައުގެ ” ގުޅިފައިވާ ” ހައްގުތަކެއްވެސް ވެއެވެ. އެ ހައްގުތައް ދިފާއު ކުރުމަށްޓަކައި ފަރުދެއްގެ އެހީތެރިކަން ހޯދަންޖެހޭ ވަގުތު އެފަރުދަކު ހަނު ހުރެއްޖެ ކަމަށްވަންޏާ ، ކަން ކުރާނޭ ގޮތެއްވެސް  ތިބެންޖެހޭނީ ނިންމައިގެންނެވެ.

މިސާލަކަށް މީހަކު،  ކޮންމެ ސަބަބަކާއިހެދީކަމުގައި ވިޔަސް ހަނު ހުންނަން ނިންމީއެވެ. މައްސަލައަކީ  ގައުމީ ދިފާއުގެ އިންތިހާގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭކަމެކެވެ. ގިނަ ބައެއްގެ ފުރާނައާއި ގުޅިފައިވާ ކަމެކެވެ. ހަނު ހުރިމީހަގެ ފަރާތުން ލިބޭ މައުލޫމާތަކުން ކުރިމަތިވާން އޮތްކަމަށް ގަބޫލުކުރެވިގެން އުޅޭ މުސީބާތް ހުއްޓުވިދާނެ ކަމަށް ގަބޫލު ކުރެވިގެން އުޅޭއިރުވެސް އެ މީހަކު ހަނު ބަހައްޓައިގެންގޮތް ހުސްވެފައި،  އެންމެން ،  މަރަށް އިންތިޒާރުކޮށްގެން ތިބެން ޖެހިދާނޭ ވަގުތަށް ތަންދީގެން ގަނޫނު ހަދާންވާނެތޯއެވެ؟

މީހަކު ހިނގާ ސްޓައިލާއި ސިނގެރޭޓުގައި ހިފަހައްޓާގޮތް ދެއްކުމަށް އެންގުމާއި ގުދުވާގޮތާއި އިށީންނަ ގޮތް ދެއްކުމާއި ފުނާއަޅާގޮތް  ދެއްކުމާއި ލޭ ދިނުމަށް އެންގުމާއި މިހެން ގޮސް މިފަދަ ކިތަންމެކަމެއް  ހަނު ހުރުމުގެ ތެރޭގައި  ހިމެނޭނެތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯއޭ ކިޔާސުވާލެއް އުފެއްދިދާނެއެވެ

ބޭރު ގައުމުތަކުގެ ގާނޫނުތައް ކޮންމެގޮތަކަށް ހެދިފައި ހުރިކަމުގައި ވިޔަސް އަޅުގަނޑުމެންވެސް ޖެހޭނީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ސިކުނޑިވެސް ބޭނުންކޮށްގެން ގަވާއިދު ތަކުގެ މަގުސަދުތަކާއި އެއިން ހައްލުވާ ކަންކަމާއި ދޭތެރޭ ފުންކޮށް ވިސްނާށެވެ. ހަމަ އެކަނި ގަވާއިދުތައް ކޮޕީކުރުމަށްފަހު އެވެނި މިވެނި ގައުމުތަކުގައި ކަންކުރަނީ އެހެނޭ މިހެނޭ ބުނެ ނިންމައިގެން ތިބުމަކީ ކަމުދާގޮތެއް ނޫނެވެ

މީހަކު ، ހަނު ބަހައްޓަން ކޮންމެހެން ބޭނުމިއްޔާ އެމީހަކު ރަނގަޅަށް ހަނު ބަހައްޓާށެވެ. ކަނޑައެޅޭ މުއްދަތުގެ ފަހުން ހަނުން ދޫކޮށް ނުލައިފިކަމަށް ވަންޏާ އެމީހަކު ގާނޫނީ ގޮޅިއަކަށް ފެތެންވާނެއެވެ. އެ ގޮޅިއަށް،  ކަމާއި ގުޅޭ ނަމެއް ކިޔަންވާނެއެވެ. އަދި ކަމުގެ ކުޑަބޮޑު މިނަށް ބަލައި އެގޮޅީގެ ކުޑަ ބޮޑުމިންވެސް ތަފާތު ވާންވާނެއެވެ.

ހަނު ހުރުމާއި މީހަކުގެ ގާތުން އެއްޗެއް ހޯދުން ނުވަތަ މީހަކު ލައްވާ ކަމެއް ކުރުވުމާއި  ވަރަށް ތަފާތެވެ. އިޚްލާސްތެރި ވާން، ބުއްދި ހުރި މީހުންނަށް ކޮންމެވެސް މިންވަރަކަށް މަޖުބޫރު ކުރެވޭ ގޮތަށް ގާނޫނު ހަދާއިރު ވިސްނާން ޖެހޭނެއެވެ. ޖޫރިމައިނާ ދައްކަން މިއޮނަ އޮތުމަކީ މިދެންނެވެ ފަދަ މިސާލެކެވެ . އެއީ އިޚްލާސްތެރިވުމަށް ކޮންމެވެސް މިންވަރަކަށް ބުއްދި ހުރި މީހުން މަޖުބޫރު ކުރުވާ ކަމެކެވެ

Advertisements

ޚިޔާލު ފާޅުކުރައްވާ

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s